Uyku, bebekler için en önemli aktivitelerin başında geliyor. Çünkü yeni doğan bebekler bir günde ortalama 20 saatini uyuyarak geçiriyor. Bu kadar uyumalarının sebebi belki de anne karnında sürekli uyumaları ve dışarda da bu durumu devam ettirmek istemeleridir. Avrasya Hastanesi’nden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ersin Sarı, bebeklerde uyku eğitimi ve uyku arkadaşının önemini anlatıyor.

Bebeklerde uyku her şeydir!

Yeni doğan bebekler günün önemli bir kısmını uyuyarak geçirse de zamanla dış dünyaya adapte olup, çevreden gelen farklı seslere daha duyarlı hale gelen bebekler özellikle de 6. aydan sonra uyku saatleri, 14-16 saate düşer. 1 yaşından itibaren ise uzun bir gece uykusuna ek olarak 1-2 saatlik gündüz uykusuna yatar. 2 yaşından sonra ise bebeğinizin bir uyku düzenine, bunun için de gerçek bir uyku eğitimine ihtiyacı vardır.

Uyku eğitiminden önce dikkat edilmesi gerekenler

Siz bebeğinizden kesintisiz uyumasını istiyorsanız, ona bazı şartları sağlamanız gerekiyor. Bu şartlar;
• Çoğunun altı temiz olmalı,
• Karnı tok olmalı,
• Kendi evinde ve kendi yatağında olmalı,
• Bebeğinizin konsantrasyonunu bozacak hiçbir şey olmamalı,
• Yatağı ne sert ne de aşırı yumuşak olmamalı,
• Bebeğinizin üstünde örttüğünüz örtü ağır olmamalı,
• Bebeğinizin yatacağı oda, uygun sıcaklık ve nemde olmalı.

Uyku yönetimde kabul edilen en etkili 2 yöntem;Bebeklerde uyku eğitiminde birçok yöntem uygulansa da etkili olarak kabul edilen iki yöntem bulunuyor. Bunlardan birincisi ferber yöntemidir. Bu yöntemde bebeğe çok az müdahale edilir, kendi sistemini kurması sağlanır. Örneğin, bebek ağladığında hemen yanına koşmak yerine kendi kendine susması beklenir. Bu yöntemdeki hedef, bebeğin kendi uyumasını ve yalnız yatmayı öğrenmesini sağlamaktır. Ancak bu yöntemi uygulayabilmenin bazı ön koşulları vardır ki, başta bebeğiniz 7 aydan büyük olmalıdır. Ayrıca ebeveyn olarak sizin de bu konuda kararlı olmanız gerekir. Çünkü bebeğinizin ağlamalarına dayanamayıp, yanına koştuğunuzda verilen eğitimin başına dönmek içten bile değildir.

Diğer bir etkili yöntem ise, çocuğa güven ortamı yaratma esasına dayanan co-sleep yöntemidir. Bu yöntem her yaştaki bebek ve çocuğa uygulanabilir. Her ne kadar daha büyük yaşlardaki çocuklara uygulansa da yaş küçüldükçe etki alanı daha da artmaktadır. Bu yöntemdeki en önemli kural, sabırlı olmaktır. Israrcı olmak, ceza yöntemine başvurmak, zorlamak bu eğitimi büyük oranda sekteye uğratabilir. Eğer bu yöntemi uygulamak istiyorsanız bebeğinizin kendini güvende olmasını sağlamak için en az 3 dakika aralıklarla yanında durmanız gerekecektir. Daha sonra bu aralıklar daha da uzayacak ve 20 dakikada bir bakmanız yeterli olacaktır.

Ay/yaşa göre bebeğin günlük uyku saati ihtiyacı kaçtır?

• 0-1Ay: 19-21 saat
• 2-3 Ay: 16-18 saat
• 4-6 Ay: 15-16 saat
• 6-9 Ay: 13.5 -16 saat
• 10-12 Ay: 13-15 saat
• 13-24 Ay: 13-14 saat

Uyku arkadaşı bebeğinizin güvende hissetmesini sağlar
Bebeklerin uyku eğitimine alışmasında en önemli ögelerden birisi de uyku arkadaşının varlığıdır. Bu doğrultuda uyku arkadaşının amacı;
• Bebeğinizin sizin yokluğunuzda birine sarılıp rahatlaması,
• Kendini güvende hissetmesi,
• Uyandığında arkadaşını yanında görerek onunla oynamaya başlamasıdır.
Bebeğinizi uyku arkadaşına ulaştırmanın en kolay yolu, uyku arkadaşını sadece yatağında vermektir. Bebeğiniz uyuyacağı zaman uyku arkadaşını görürse bu durumu uykuyla eşleştirebilir. Bunun dışında eğer bebeğiniz pusette veya başka bir yerde uyuyacaksa uykuya hazırlanması için uyku oyuncağını verin ki, uyku saatinin geldiğini anlayabilsin.
Uyku arkadaşı seçerken dikkat edilmesi gerekenler;
• Bebeğiniz için alacağınız uyku arkadaşının bez şeklinde olmasına özen gösterin. Bebeğiniz daha kolay alışacaktır.
• Ayrıca yumuşak ve yıkanabilir olması çok önemlidir.
• Uyku arkadaşının bebeğin tutabileceği, eliyle kavrayabileceği boyutta olmalıdır.
• Uyku arkadaşının çocuğun parmaklarıyla oynayabileceği kol, bacak, kafa gibi uzantıları olmalıdır.
Uyku arkadaşı neden önemli?
Bebeğinizin bir uyku rutini tutturması, uzun saatler kesintisiz uyuması, uyurken size ihtiyaç duymamasını sağlamanın en etkili yollarından biri de uyku arkadaşıdır. Ayrıca seçtiğiniz uyku eğitim modeli ne olursa olsun, bu noktada işinizi oldukça kolaylaştıracak en önemli yardımcınız uyku arkadaşı olacaktır. Ayrıca size, kokunuza ve varlığınıza alışmışken ayrı uyumanın yarattığı güvensizlik ve korkuyu da yenmesi için uyku arkadaşının büyük bir rolü vardır.