Sağlık konuları söz konusu olduğunda birçok yeni yaklaşım gündeme geliyor. Özellikle de ömür boyu tedavi gerektiren sağlık sorunlarında yaşan bu gelişmeler bilim dünyasında olduğu kadar hastalar için önemli bir umut kaynağı. Tıpkı hipertansiyonda olduğu gibi… Avrasya Hastanesi’nden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Sedat Işık, hipertansiyonla ilgili yeni yaklaşımları anlatıyor.

Hipertansiyon nedir?

Kan basıncı olarak tanımlanan tansiyonun, gün içinde normalin üstünde yükselmesine hipertansiyon denir. Tansiyon milimetre civa (mmHg) olarak ifade edilir. Sistolik kan basıncının (büyük tansiyon) 120 mmHg ve diyastolik kan basıncının (küçük tansiyon) 80 mmHg olması en uygun tansiyon değeridir. Kan basıncının 120-129/80-84 mmHg olması normal, 130-139/85-89 mmHg olması yüksek normal tansiyon olarak adlandırılır. Kan basıncının 140/90 mmHg’nın üzerinde olması hipertansiyondur.

Yüksek tansiyon kontrol altına alınmazsa ne olur?

Sinsi bir hastalık olan hipertansiyon her yaşta görülebilir. Türkiye’de her 3 kişiden 1’inde hipertansiyona rastlanmaktadır. Üstelik bu oran kadınlarda daha fazladır. Yüksek tansiyon kontrol altına alınmadığında birçok problem kendini göstermeye başlar. Bunlar;

  • Kalp hastalığı,
  • Kalp yetmezliği,
  • Felç,
  • Boyun ve bacak damarlarında tıkanma,
  • Böbrek hastalıkları,
  • Görme kayıplarıdır.

Peki, hipertansiyonu kontrol altına almak mümkün mü?

Türkiye’deki her 4 ölümden 1’inin sebebi hipertansiyondur. Ciddi komplikasyonlara yol açtığı ve çok sık görülmesi nedeniyle önemli bir sağlık problemidir. Son yıllarda ilaç tedavisinde önemli gelişmeler yaşansa da hipertansiyonun bir sorun olma durumu ortadan kaldırılmış değildir. ancak bu konudaki araştırmalarda gösterilen devamlılık yeni gelişmeler konusunda da olumlu bir tablo çizmektedir. Haliyle güncel olarak birçok tedavi yaklaşımının olduğu söylenebilir.

İşte, hipertansiyon tedavisinde yeni yaklaşımlar

  • Yaşam tarzı değişiklikleri ve diyet: Yaşam tarzının önemli bir rol üstlendiği hipertansiyon hastalığında hastalar, beslenme düzenine çok dikkat etmelidir. Son güncellenen bilgilere göre günlük tuz tüketimi, 5-6 gram, alkol sınırlandırılması, erkekte 20-30 gram/günetanol, kadında 10-20 gram/gün etanolü aşmamalıdır. Tatlı, şekerli içecek tüketimi sınırlandırılmalıdır. Kırmızı et ile araya mesafe konulması oldukça önemlidir. Ayrıca kafeinli içeceklerin aşırı tüketimi engellenmelidir. Kilo olarak bel çevresi erkekte 102, kadında 88 cm olmalıdır. Sebze, meyve ve az yağlı süt ürünleri tüketiminiarttırılmalıdır. Çünkü besinlerdeki potasyum içeriğininartması hipertansiyonun kontrol altına alınmasınıkolaylaştırmakta ve insülin duyarlılığını yükseltmektedir. Bunların yanı sıra sporun da etkisi yadsınamayacağından mutlaka düzenli egzersiz yapılmalıdır. Fiziksel aktivitede özellikle aerobik egzersizönerilmektedir. Hastanın nabzını arttıracak fakat fazlazorlamayacak egzersizler olmalıdır. Sıklığı haftada 3-4kez olabilir. Ortalama 40dakika hızlı yürüyüş iyi bir egzersiz olarak kabul edilmektedir.

 

  • İlaç tedavisine başlama zamanı:Son kılavuza göre hasta 60 yaşından küçükler için sistolikkan basıncı 150’ye denk veya küçükse, diyastolik kan basıncı ise 90’a denk ve küçükse ilaca başlanmalıdır. Hastanın 60 yaşın üstünde olduğu durumlarda ise diyastolik KB ≥90 mmHg, sistolik KB ≥140 mmHg ise ilaçtedavisine başlanmalıdır.

 

  • İlaç tedavisine cevap vermeyen hastalar için yeni bir yöntem: Renal sempatik ablasyon tedavisi, yeni geliştirilen ve cerrahi olmayan bir tedavi şeklidir. Tedavinin amacı ilaçların çözüm olmadığı hastalarda tansiyonu düşürmektir. Bu tedavi yöntemi koruyucu değil kontrol altına alıcıdır. Sonuçları anlamıyla olumlu bir tablo yaratır. Bu yöntem, günde en az 3 ilaç içmesine rağmen tansiyon değerleri yüksek seyrederek büyük tansiyonu 120’nin, küçük tansiyonu ise 90’ın altına inmeyen dirençli hipertansiyon hastalarına uygulanır.

 

  • Diğer bir yöntem ise RenalDenervasyon: Böbrek damarlarının etrafında bulunan ve yüksek tansiyonun oluşmasında önemli etkisi olan sempatik sinir sisteminin yakılarak, ortadan kaldırılması esasına dayanır.On sekiz yaşından büyük, böbrek fonksiyonları ileri derecede bozulmamış olan hastalara uygulanabilen renaldenervasyon tedavisi sayesinde büyük tansiyonda 3 birim, küçük tansiyonda da 2 birim düşme sağlanır. Hasta yaklaşık 40 dakika süren işlemden birkaç saat sonra ayağa kalkar, ancak kontrol için 1-2 gün hastanede kalabilir.